DOÇ. DR. HALİS YUNUS ERSÖZ

 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ

İKTİSAT FAKÜLTESİ
ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ
34452, BEYAZIT – İSTANBUL

Tel.: (0212) 440 00 00 (Dahili: 11752)

Faks: (0212) 520 82 86

GSM: 0542 601 44 21
E-posta : ersozhy@yahoo.com

I.            KİŞİSEL BİLGİLER:

Doğum Tarihi         :           25. 01.1968

Doğum Yeri             :           KARABÜK

Medeni Hali            :           EVLİ

Yabancı Dil              :           İNGİLİZCE

II.        MESLEK:

Öğretim Üyesi (Doç. Dr.); İstanbul Üniversitesi, İktisat Fakültesi,
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü

III.    EĞİTİM DURUMU: 

1995 – 2000         :     Doktora (İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Anabilim Dalı)

1992 – 1994         :     Yüksek Lisans (İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Anabilim Dalı)

1988 – 1992         :     Lisans (İstanbul Üniversitesi, İktisat Fakültesi, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü)

I.              MESLEKİ KARİYER:

06.06.2005 –        :     Doçent (Sosyal Politika Alanı)

2002-2005            :     Yardımcı Doçent (Sosyal Siyaset ve Sosyal Güvenlik Anabilim Dalı) (İstanbul Üniversitesi, İktisat Fakültesi, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü)

2000 – 2002         :     Dr. Araş. Gör. (Sosyal Siyaset ve Sosyal Güvenlik Anabilim Dalı) (İstanbul Üniversitesi, İktisat Fakültesi, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü)

1993 – 2000         :     Araş. Gör. (Sosyal Siyaset ve Sosyal Güvenlik Anabilim Dalı) (İstanbul Üniversitesi, İktisat Fakültesi, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü)

II.              YURTDIŞI DENEYİMİ:

1997 – 1998         :     Misafir Araştırmacı (Visiting Fellow)
(Cornell University, School of Industrial and Labour Relations, Ithaca – New York, USA)

III.          İDARİ GÖREV:

2006-:                   :     İktisat Fakültesi, Fakülte Kurulu Üyeliği.

2005-                     :     Sosyal Siyaset Konferansları Editörü (İstanbul Üniversitesi, İktisat Fakültesi, Çal. Eko. Ve End. Blm)

2004-                    :  Teslim ve Kabul Komisyonu (İstanbul Üniversitesi, İktisat Fakültesi)

IV.           BİLİMSEL KURULUŞLARA ÜYELİK:

2004                      :     Üye ve Yedek Yönetim Kurulu Üyesi (Türk Endüstri İlişkileri Derneği – TEİD)

V.               ÇALIŞMA ALANI:

Bulunduğu Anabilim Dalı: Sosyal Siyaset ve Sosyal Güvenlik Anabilim Dalı

Diğer İlgi Alanları: Sosyal Siyaset, Refah Devleti, Yerel Yönetimler, Özelleştirme, Yoksulluk, Sendikacılık ve Toplu Pazarlık, İnsan Kaynakları Yönetimi, Sosyal Güvenlik, Çalışma Ekonomisi, İş Piyasaları.

VI.            YÜRÜTTÜĞÜ DERSLER:

VII.            YAYINLAR:

A. KİTAPLAR

1. Ersöz, H. Y. Sosyal Politika Perspektifinden Yerel Yönetimler, İstanbul, Filiz Kitapevi, 2004.

2. Ersöz, H. Y. Özelleştirme ve Çalışanların Mülkiyet Sahipliği; Kardemir Örneği, İstanbul, Alfa Yayınları, 2004.  (Ortak Çalışma)

3. Ersöz, H. Y. İstanbul’da Enformel Sektör: İşportacılar: Eminönü İlçesinde Bir Alan Araştırması, İstanbul, Erguvan Yayınları, 2004. (Ortak Çalışma)

4. Ersöz, H. Y. Kıdem Tazminatı Fonu Bir Model Önerisi, İstanbul, Müsiad, 1997. (Ortak Çalışma)

B. KİTAP EDİTÖRLÜĞÜ

5. Ersöz, H. Y. Sosyal Siyaset Konferansları, 50, 51 ve 52. Kitap,

C. KİTAP BÖLÜM YAZARLIĞI

D. HAKEMLİ MAKALELER

a. Uluslararası Hakemli Dergilerdeki Makaleler

6. Ersöz, H. Y. “The Effects of Privatization on the Industrial Relations Through Employee Ownership: The Case of Kardemir”, International Journal of Comparative Labour Law and Industrial Relations, Issue 4, (2004).

b. Ulusal Hakemli Dergilerdeki Makaleler

7. Ersöz, H. Y. “Sosyal Politika – Refah Devleti – Yerel Yönetimler İlişkisi”; İ.Ü. İktisat Fakültesi Mecmuası Prof. Dr. Toker Dereli’ye Armağan Kitabı. (Yayına kabul edilmiş çalışma)

8. Ersöz, H. Y. “5272 Sayılı Yasa Öncesinde Türkiye’de Belediyelerin Sosyal Politika Alanındaki Deneyimleri”, Sosyal Siyaset Konferansları, (Prof. Dr. Nevzat Yalçıntaş’a Armağan Özel Sayısı), Sayı: 50. İktisat Fakültesi Yayını.  (Yayına kabul edilmiş çalışma).

9. Ersöz, H. Y. “Mülkiyet Sahipliği Konsepti Çerçevesinde Özelleştirmenin Endüstri İlişkilerine Etkileri”, Kamu İş, Cilt 7,  Sayı 4, 2004.

10. Ersöz, H. Y. İstanbul’da Enformel (Kayıtdışı) Çalışma: Eminönü İlçesindeki İşportacılara İlişkin Bir Araştırma; İ.Ü. İktisat Fakültesi Mecmuası Prof. Dr. Ahmet Kılçbay’a Armağan , Cilt 54, Sayı 1, 2004.

11. Ersöz, H. Y. “Doğuşundan Günümüze Sosyal Politika Anlayışı ve Sosyal Politika Kurumlarının Değişen Rolü”, İ.Ü. İktisat Fakültesi Mecmuası, 53. Cilt, Sayı 2, 2003.

12. Ersöz, H. Y. “Özelleştirmede Çalışanların Mülkiyet Sahipliği: Kardemir Örneği”, Sosyal Siyaset Konferansları, 46. Kitap, Yayın No 575, 2003.

13. Ersöz, H. Y. “Yerel Yönetimlerde Özelleştirme Uygulamaları ve Yaygınlık Derecesi”, Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi, TODAİE, Cilt 10, Sayı 2, Nisan 2001.

14. Ersöz, H. Y. “Özelleştirmede Çalışanların Mülkiyet Sahipliği: Kardemir Örneği”, Çimento İşveren, Cilt 15, Sayı 5, Eylül 2001.

15. Ersöz, H. Y. “Thatcher Dönemi Yerel Yönetimlerde Dönüşüm: Merkezileşme ve Piyasalaşma Eğilimleri”, İ.Ü. İktisat Fakültesi; Maliye Araştırma Merkezi Konferansları: Prof. Dr. Arif Nemli’ye Armağan, 39. Seri, Yayın No 84, 2000/2001.

16. Ersöz, H. Y. “İstihdam Güvencesi Bağlamında Türkiye’de Kıdem Tazminatı Sorunu ve Fon Kurulma Çalışmaları”, Mali Yönetim ve Denetim Dergisi, Sayı 9-10, Ağustos – Eylül, Ekim - Kasım 2001.

E. HAKEMSİZ MAKALELER

17. Ersöz, H. Y. “Yerel Yönetimlerde Fonksiyonel Dönüşüm”, Sayıştay Dergisi, Yerel Yönetimler Özel Sayısı Temmuz - Eylül 2000.

18. Ersöz, H. Y. “Türkiye’de Konut Sorunu”, İ.Ü. İktisat Fakültesi Mecmuası: Prof. Dr. Sabahaddin Zaim’e Armağan, 1994 / B-3 C-1-4, 1996.

F. ULUSLARARASI KONGRE BİLDİRİLERİ

19. Ersöz, H. Y., The First Employee Ownership Application in Turkey, 16^th Annual Meeting on Socio-Economics. Temmuz 8-11 2004. George Washington University, Washington, D.C. USA.                                                                               

G. ANSİKLOPEDİ MADDELERİ

20. Ersöz, H. Y. “İktisadiyat ve İçtimaiyat Enstitüsü”, Türkiye Sendikacılık Ansiklopedisi, İstanbul: Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı Yayınları, 2. Cilt, 1998.

H. PROJELER

21. Ersöz, H. Y. The First Employee Ownership Application in Turkey, 16^th Annual Meeting on Socio-Economics. Temmuz 8-11 2004. George Washington University, Washington, D.C. USA. İ.Ü. Araştırma Projeleri Yürütücü Sekreterliği, Tamamlanmış Proje. Proje No: 301/12052004 (Proje Sorumlusu)

22. Ersöz, H. Y. Özelleştirilen İşletmelerde Değişen Yönetim ve Endüstri İlişkileri, (Kardemir Örneği, İ.Ü. Araştırma Projeleri Yürütücü Sekreterliği, Tamamlanmış Proje. Proje No: 1608/30042001 (Proje Sorumlusu)

23. Ersöz, H. Y. Kayıtdışı Ekonomi ve Eminönü Seyyar Satıcıları Üzerine Bir Araştırma, İ.Ü. Araştırma Projeleri Yürütücü Sekreterliği, Tamamlanmış Proje. Proje No: 1611/30042001 (Proje Üyesi)

24. Ersöz, H. Y. Çin Menşeeli Ürünlerin Oyuncak, Bijuteri ve Hediyelik Eşya Sektörü İstihdamı Üzerindeki Etkileri: Eminönü İlçesi’nde Bir Alan Araştırması, İ.Ü. Araştırma Projeleri Yürütücü Sekreterliği, 2004–2005 (Devam Ediyor).

25. Ersöz, H. Y. Özel İstihdam Büroları (ÖİB)’nın İstihdamın Yapısına ve Seviyesine Etkisi: Bir Alan Araştırması, İ.Ü. Araştırma Projeleri Yürütücü Sekreterliği, 2004–2005 (Devam Ediyor).

26. Ersöz, H. Y. İşsizlik Sorununun Çözümünde Küçük Girişimciliğin Desteklenmesi, (Kitap Çalışması) (Devam Ediyor).

İstanbul’da Enformel Sektör İşportacıları kitabı hakkında Görüşler:

Bizde namuslu, 'iyi aile babası'nın tanımı 'limon satıp, çoluğunu çocuğunu geçindiriyor'dur. Ya vergisi?.. Kulağa şaka gibi geliyor, değil mi...Bayılırız işportacılıktan gelip büyük şirket sahibi olanların öykülerine. Örnekleri o kadar çoktur ki...

İtiraf etmek gerek. İşportacılık bu ülke ekonomisinin 'külkedisi' masalıdır. Ama yine itiraf etmek gerekir ki işportacılık bu ülkenin vergi dışı ekonomisinin toplumca hoş görülen, ama iş lafa gelince en çok şikayet edilen bir iş koludur. İş ciddiye binince 'bırakın zavallı işportacıları, babalarla uğraşın diye' tuhaf bir vicdan hesabıdır. Balığın baştan mı, yoksa kıçtan mı koktuğu konusunda bir türlü uzlaşamamaktır... Ekonomimiz kayıt dışı olduğu için mi yoksuluz ya da yoksul olduğumuz için mi kayıt dışıyız sorusudur aslonan. Sorularımız da iki tanedir, yüzümüz de...

Aş ve iş arayanların dolayısıyla işportacıların mekanı olan Eminönü Belediyesi, konuya bir kez daha 'parmak basmak' için akademik bir araştırma yaptırdı. Doç. Dr. Tekin Akgeyik, Yard. Doç. Dr. Arif Yavuz, Yard. Doç. Dr. H. Yunus Ersöz; Doç. Dr. Süleyman Özdemir ve Araştırma Görevlisi Hasan Şenocak el ele verdiler ve 'İstanbul'da Enformel Sektör İşportacılar' başlıklı bir araştırma yayınladılar.

İşportacılıkla yoksulluk arasındaki bağı, araştırma bir kez daha ortaya koyuyor. Bu anlamda araştırmadan öğreneceğimiz yeni bir şey yok. 'Memleketlerinde iş bulamayıp, yoksullaşanların' iş kolu işportacılık. Öğrendiğimiz yeni şey şu ki: İstanbul işportacılarının ağırlığını Malatyalılar oluşturuyor. Ankete katılan işportacılar ülkenin 46 ayrı şehrine dağılmışlar. Ama ezici ağırlık (yüzde 17.2) Malatya doğumlularda. Onları yüzde 7'ile İstanbul doğumlular izliyor. Arkadan yüzde 6.67 ile Kayseri, yüzde 5.56 ile de Adıyaman geliyor. Van, Ardahan, Iğdır, Osmaniye gibi illerden gelenlerin oranları ise yüzde 1'i bile bulmuyor. Şöyle bir baktığınızda listedeki illerin 'az gelişmiş' illerden oluştuğu görülüyor. Ama oranlara baktığınızda 'en çok işportacıyı en yoksul il çıkartır' diyemiyorsunuz. Ortaya bazı sorular çıkıyor.

a)                           Iğdır'ın yoksulu Malatya'nın yoksulundan zengindir.

b)                          Iğdırlılar açık havada çalışmayı sevmez,

c)                           Iğdırlı'nın gücü, İstanbul'da Malatyalı'ya yetmez

Bildiniz! Doğru cevap 'c'. Araştırmacılar diyor ki: 'Eminönü bölgesinde işportacılık yapılabilecek alanların önemli bir kısmının belli bir bölge veya grup kontrolünde olduğu ve bu etkin kişilerin izni olmadan buralarda işportacılık yapamayacakları bilinmektedir.'

Akademisyenler, 'kibar' bir açıklama getirmişler. Eminönü Emniyet Müdürlüğü'nde çalışan polislere bir sorun bakalım. Elinizde bir tablayla Yeni Camii'nin önüne gidip satış yaparsanız ne olur? Tahmin serbest. İşportacılık masum değildir. 'Gücün güce yettiği' bir işkoludur.

Yine araştırmadan öğreniyoruz ki; 'Gıda sektöründe Malatya kökenliler daha etkiliyken, elektronik sektöründe İstanbul orijinlilerle Kayseri orijinliler büyük ağırlık taşıyor.' Bu uzmanlaşmaya dönük soru çok da, cevapları bende de araştırmada da yok. Yani tahmin yine serbest.

İşportacıya kız verilir

Araştırmadan anlıyoruz ki (aslında sokağa çıkıp bakmak da yeterdi) işportacılık erkek egemen bir sektör. Kadınların oranı sadece yüzde 1.67. İşportacıların yüzde 43.33'ü 25 - 34 yaş grubundan. 35 - 44 yaş grubunda olanların oranı yüzde 23.89. Bu oran yaş ilerledikçe düşüyor. 45 - 54 yaş grubunda yüzde 11.11'e inerken, 55 yaş üstünde ise 0.56 oranıyla dibe vuruyor.

Yaş grubu araştırması işportacılara ilişkin genel geçer bilgilerimizin yanlışlığını ortaya koyuyor. Araştırmacılar diyor ki: 'İşportacıların yaklaşık yüzde 67.22'si, yani her üç işportacıdan ikisi 25 - 44 yaş grubu arasındadır. Bu, işportacılığın geçici olarak gençler ve yaşlılar (özellikle emekliler) tarafından yapılan bir iş olmadığını teyit etmektedir. Nitekim düzenli bir işe geçme yaşı olan 20'ler civarındaki ve emeklilik yaş grubu olarak kabul edilen 55'li yaşlardaki kişilerin toplam işportacılar içindeki oranı daha düşüktür.'

Araştırma işportacıların yüzde 66'sından fazlasının evli olduğunu ortaya koyuyor. Araştırmacılar bu oranı "işportacıların üçte ikisinin evli olduğu ve dolayısıyla bir aile geçindirdiği söylenebilir ki, bu da işportacılığın giderek toplum nazarında kabul gören mesleki bir statü haline dönüştüğünü göstermektedir" diye yorumluyorlar.

Doğru bildiğimiz yanlışlar

Araştırma, doğru bildiğimiz yanlışları da düzeltiyor. Örneğin 'Üniversite bitirenler iş bulamaz, işportacı olur' önyargısını paranoyaya çevirmemek lazım. Evet, üniversite mezunları arasında da işportacılık yapanlar var ama onlar yüzde 35'i oluşturan ilkokul mezunlarının yanında sadece yüzde 2.78 gibi bir oranla azınlıktalar. Ama düz lise bitirenler için durum vahim. Yüzde 28'le ilkokul mezunlarını takip ediyorlar. Meslek liselilerin oranı ise yüzde 1'le üniversitelilerin bile altında.

Bir meslekte uzmanlaşmanın işe yaradığı çok açık. Araştırmaya katılan işportacıların önemli bir bölümü ayda ortalama 200 - 350 milyon lira kazandıklarını beyan etmişler. Ama bu yanıtla araştırmacıları ikna edememişler.

Araştırmacıların yorumu şöyle: 'Herhangi bir vergi ve kirası olmayan işportacıların çoğunluğunun 350 milyon liradan daha az bir gelire sahip olduğunu belirtmesi şüpheyle karşılanması gereken bir durumdur. Çünkü işportacıların önemli bir kısmının, reel sektörde karşılaştığı düşük ücret politikası nedeniyle sosyal olanaklardan yoksun seyyar satılıcılığı seçtiği gözlenmektedir. Eğer burada da düşük bir gelir düzeyine sahipseler, işportacılık yapmanın gerçekçi bir nedeni kalmamış olmaktadır. Gelir düzeyini belirtmemenin diğer bir nedeni de, işportacıların kayıtlı sisteme alınacakları ve yüksek vergiler ödeyecekleri korkusu olabilir.'

Yüzde 40'ının kendi evi var

Araştırmacıların bu kuşkularını işportacıların ev sahipliği oranlarının yüksekliği de doğruluyor. İşportacılarda ev sahipliği yüzde 40 oranıyla oldukça yüksek. Kirada oturanlar da görece yaşam koşulları daha iyi olan apartmanları tercih ediyor. Gecekonduya kira ödeyenlerin oranı ise epeyce düşük.

Sahip oldukları ev eşyaları bakımından incelendiklerinde ise 'durumlarının tahmin edildiğinden iyi' olduğu gözleniyor. Televizyon sahiplik oranı yüzde 95, buzdolabı yüzde 89, çamaşır makinesi yüzde 70'lere çıkıyor. Binek aracı sahipliği de yüzde 11'lik oranla azımsanmayacak bir düzeyde.

Araştırmanın bir başka önemli sonucu da 'Külkedisi Masalı'nın sonunun gelmekte olduğu. Çünkü işportacılar gelecekten umutsuz. Yani içlerinde ileride 'köşeyi dönmeyi' umanlar çok az. Anlaşılan gelecekte yazılacak başarı öykülerinde 'bir zamanlar işportacılık yapardı' diyemeyeceğiz. (30.06.2004 Milliyet).